Wolf yn harnas (bywurke 29-06-17)

Bestel. Oer Wolf yn harnas.

Column Asing Walthaus: Wadvrouw

Ja het staat er echt, op pagina 299. Anne Wadman wordt in Swallows and floating horses, een Engelstalig overzicht van Friese literatuur, voor een vrouw aangezien. ,,Her work attracted attention outside Friesland too’’, staat daar, gevolgd door een fragment uit De smearlappen in het Fries en in het Engels.

Dichter Cornelis van der Wal zag dat het eerst.

Lês fierder by de LC

Afûk-útjouwer mei graach oer Afûk-útjeften en Anne Wadman wie in frou

It boek wurdt no tongersdei presintearre, mar it is al te besetten: ‘Swallows and Floating Horses’, de grutte ‘Anthology’ fan de Fryske Literatuer, mei Ingelske oersettingen. Ik hie it der al ris earder oer, fanwegen it feit dat myn namme ûnbrekt. Mar ik bin net de iennige…

Ik sil net skriuwe oer de âlde Fryske Literatuer, dat lês ik letter wolris, ik bin der ek net sa’n leafhawwer fan. Nee, it giet my om it lêste diel, de moderne literatuer. Gearstald troch Ernst Bruinsma. Ien fan de earste teksten yn dit skift is in taspraak fan Baron van Welderen Rengers, wa kin him net? Oarspronklik skreaun yn it Hollânsk, dan heart it dus net by de Fryske literatuer. En it ûnderwerp: De economische toestand van Friesland hat nog minder mei literatuer te krijen. Der binne mear frjemde einen yn ‘t bit, dy’t neat mei it ûnderwerp te krijen: boerearbeider Imke Klaver, Fedde Schurer mei in stik oer Kneppelfreed, Rutger Kopland oer Abe Lenstra, en gean sa mar fierder.

Ernst Bruinsma is útjouwer by de Afûk. Dat is te fernimmen. By de nijste auteurs dy’t in plakje yn dit boek krigen hawwe binne fierwei de measten útjûn by de Afûk. Fierders falt op dat der gjin ien ynkommen is, dy’t mei it tydskrift ensafh assosearre wurde kin, lykas Gysbert Japikspriiswinner Piter Boersma, GJ-winner Jacobus Q. Smink, Edwin de Groot en gean mar troch.

In útjouwer soe sa’n taak net op him nimme moatte, want dan is de objektiviteit fier te sykjen. Fan guon auteurs binne mear as ien bydrage opnommen. Dêrmei ferfalt ek daliks in grut part fan it argumint ‘Wy kinne net elkenien opnimme’. Nee, it sit oars: hearre jo net by ús klup, dan kinne jo it wol ferjitte, útsûnderingen net meirekkene.

It djiptepunt fine jo hjirûnder. Anne Wadman wie in frou.

Kollum op ensafh: Kultureel Frysk

No minsken, dit wurdt myn lêste stikje oer de Kulturele Haadstêd 2018. Op himsels fûn ik de drokte dy’t de toeristen meibrochten tige gesellich, hear. En se fregen my ek geregeld de wei, dan kinne jo josels efkes in wichtich persoan fine, no.

Lês fierder by ensafh

Knilles goes Danish

Nijsgirrich reisblog fan Geart Tigchelaar, mei û.o. Knilles goes Danish! http://www.letterenfonds.nl/nl/entry/2095/kilometers-langs-een-deens-friese-horizon

In tige nijsgjirrich begjin fan it nije Kulturele Seizoen, mei Eeltsje en Elske

Hjoed wie ik efkes op it Uit-festival yn Ljouwert. Hiel aardich en gesellich hear! Ik trof ûnder oaren de tige fleurige Eric Hoekstra. Ferjitten om in foto te meitsjen.

Wêr mocht dat grut oankundige Marboei dichtersfestival  ek mar wêze? Ik socht my in ûngelok.  Op it lêst seach ik in stik as tsien minsken yn in rûntsje sitten en hearde wat gepreuvel. It wie Eeltsje Hettinga oan it wurd! De Dichter fan Fryslân!

 

Eeltsje Hettinga, Dichter fan Fryslân. *kuch*

 

Yn ‘e midden mei it blauwe himd: Ernst Bruinsma, de ferneamde útjouwer en literêr deskundige.

Foto’s efkes oanklikke

Der wie lykwols frijwol neat fan te ferstean, fierstente sacht, en myn 62-jierrige earen binne noch aardich ynoarder. It is gjin lokkich houlik, Eeltsje en de moderne technyk.

Myn grutte freon Ernst Bruinsma wie ek oanwêzich. Wa’t der ek wie, hoe koe’t ek oars, dat wie Elske Schotanus.

Elske Schotanus, in bytsje yn ‘e beane?

 

Ik wit net, neffens my giet it net sa goed mei Elske. Se stode op my ôf, rôp fan ‘silsto dy foto’s op dyn webloch sette?’ en besocht my op agressive wize it fotografearjen ûnmooglik te meitsjen. It frommiske makke in wat betiisde yndruk. No, ja, ik hie myn foto’s ommers al makke, dat ik bin mar gau nei hûs ta gien, foardat sa’nien jo de eagen út ‘e holle klaut, jo witte mar nea… Sptich dat ik de oare dichters net mear hearre koe, mar jo feilichheid giet foar, no.

It wie in tige nijsgjirrich begjin fan it nije Kulturele Seizoen. Dat ûnthjit noch wat!

Suterige Sweltsjes

De Ljouwerter krante fan juster 29-08-18

Asing Walthaus skriuwt:

Komende maand verschijnt een Engels overzicht van Friese teksten. ,,Het is ongeveer even dik als ons boek over het Normandisch’’, zegt de uitgever.

Bijna vierhonderd pagina’s telt Swallows and floating horses, een overzicht van in het Fries geschreven teksten vanaf de twaalfde eeuw tot en met nu. De titel komt uit Faderpaard van Tsjêbbe Hettinga („de swellen en / De sweevjende hynders”). Het boek bevat niet enkel literair proza en poëzie, ook historische teksten en zelfs een fragment uit het Oera Linda Boek, de beroemde negentiende-eeuwse vervalsing die voor een historische kroniek van Friesland werd aangezien.

Lastig bij zulke overzichten is dat er gekozen moet worden. De Friese dichter Cornelis van der Wal mopperde op zijn weblog dat zijn werk ontbreekt. „Ik kan eerlijk zeggen dat het mijn fout niet is”, zegt Boutle. „Maar bij levende schrijvers loop je daar vaker tegenaan. Bij het Welsh hadden we dichters die er niet in wilden, omdat ze niet in het Engels vertaald wilden worden. En misschien heeft het Fries wel duizend dichters. Die passen er nooit allemaal in.”

Moai stikje op himsels. En fansels is it Clive Boutle fan de Londenske útjouwerij Francis Boutle net kwea-ôf te nimmen. It is Ernst Bruinsma dy’t my op alle mogelike manieren tsjinwurket. No sa.

Besprekken Elmar Kuiper yn de LC bywurke

Mei:

Abe de Vries: Opskuorgebieten
Tsead Bruinja: Hingje net alle klean op deselde kapstôk
Syds Wiersma: Twintig liefdes een Saudade/ Tweintich leafdes in Saudade

Klik hjir

Unsjogge sweltsjes

Hmm… slim tradisjoneel omslach, fine jo ek net? Frijwat ûnsjoch en amateuristysk.  Meikoarten yn ‘e winkel!

Dus, dit moat de belangstelling foar de Fryske Literatuer yn ‘e Ingelsktalige wrâld fuortsterkje. Jo eigen Knilles heart neffens gearstaller Ernst Bruinsma net by de Fryske Literatuer. Mar dat is ek net sa ferrassend foar ien dy’t as einredakteur fan de Moanne in arikel fan Eeltsje Hettinga goedkarde, wêryn’t Hettinga it folgjende oer my skreau: ‘In betide dea hie better west …’

Der is noch wol mear oer Bruinsma te sizzen. Sykje it hjir mar nei.

Oare Wurden: neat organisearre foar Sloveenske dichteresse

Ofrûne sneon wie der wer in gearkomste fan de redaksje fan ensafh, altyd tige noflik, der sneuvelen in stikmannich ynstjoeringen, oaren waarden goedkard. Nei ôfrin fan de gearkomste krigen wy besite fan de Sloveenske dichteresse Kristina Kočan en har freon, de videokeunstner Kristijan Robic. Dat de twa Sloveenske keunstners, dy’t foar Oare Wurden fjouwer wiken yn Fryslân binne, efkes by ensafh delkamen wie in útsûndering, want foar Kristina wie der troch Oare Wurden hielendal neat organisearre. Hast net ien wist nammers ek dat se yn Fryslân wiene, der stiet ek neat oer op ‘e webside.

Ik moat sizze, en dat haw ik ús Sloveenske gasten ek meidield, dat ik my skamje, hoe se hjir behannele binne. En it is net de earste kear dat bûtenlânske meiwurkers oan Oare Wurden foar in winige doar steane. Ik fyn it in skandalige saak.

Kristina Kočan hat my nammers tastimming jûn om hjir oer te skriuwen, beiden binne slim teloarsteld. Tige aardige minsken oars! Ik haw Kristijan ús Nasjonale Slokje priuwe litten, en Kristina hat in jurkje by Atelier de Klos kocht.

 

Oare Wurden, jim moatte jim, alwer, deaskamje.

 

 

It Font: pretinsjeus amateurisme

Jim witte faaks noch wol, dat ik wat de gek hie mei Eeltsje Hettinga en Lotte Middendorp harren mediaprojekt It Font. Ik neamde it projekt ûnder oaren artsy-fartsy-gedoch. Mar dat wie fansels net alhiel earlik, want ik hie It Font noch hielendal net sjoen. No wie it gefal dat ik op 03-06-2018 tafallich yn Oranjewâld foardrage moast, as meiwurker oan in saneamde guerilla-aksje fan RIXT, it nije Dichterskollektyf, dat nammers wat publisiteit oanbelanget folle mear oandacht kriget as Eeltsje syn Dichter fan Fryslân, mar hawar. It Font stie ek op it programma, in bûtenkânske alsa!

Ssst: Eeltsje lêst foar!

 

It wie prachtich, in bytsje soel waar. De foardrachten fan it RIXT-kollektyf foelen wol yn ‘e smaak, sa hiene wy de yndruk, en de sfear op it Festival wie tige noflik. It bier smakke bêst.

In oere of sân jûns soe it heve: It Font! De keunstsinnige film waard op in tige lyts kompjûterskermke fertoand, it op houtene bankjes sittend publyk krige koptelefoans op, dy’t it dan al, dan wer net diene. Om koart te kriemen: de fertoande bylden koe ik de helte net fan sjen fanwege it sinneljocht en it spegeljende lytse skerm. Wa betinkt soks! Projektearje it dan op in doek of sa, dit like fansels nearne nei. Wat ik der fan gewaarwurde koe waard ik ek net bliid fan. Eeltsje yn in roeiboat, tige symboalysk, no. De dea, de Styx, begripe jo wol? Yn myn omjouwing hearde ik guon sizzen: in Havo 5 filmke. Dat wie faaks noch tefolle eare.

 

De sjarmante Elske Schotanus wie fansels ek wer oanwêzich

 

Ta beslút: Hettinga sette yn in efterôfpraatsje himsels en frou Middendorp folslein foar skut mei de útspraak: ‘Dit liket faaks op in efterneimiddei makke, mar der is wol mear as in jier oan wurke’. Hoe amateuristysk wolle jo it hawwe! Krekt as makket dat wat út, it giet om it resultaat. En dat is: ARTSY-FARTSY. Ik hie gelyk.

Hettinga en Middendorp miene dat se in geweldich orizjineel keunstwurk makke hawwe, mar yn feite stelt it allegear net folle foar. No ja, de elektroanyske muzyk fûn ik net ûnaaardich, mar dat wie it dan ek wol.